Multitaskers verdringen draaibank met aangedreven gereedschap

De verspanende industrie staat onder toenemende druk om nauwkeuriger, sneller en flexibeler te produceren. Waar machineparken traditioneel bestonden uit CNC-draaibanken, al dan niet met aangedreven gereedschappen, in combinatie met afzonderlijke bewerkingscentra, is de afgelopen jaren een duidelijke verschuiving zichtbaar. Steeds meer bedrijven kiezen voor volwaardige multitaskingmachines.

Volgens Joost Verschure van Dormac CNC Solutions is dat een logisch gevolg van toenemende productcomplexiteit en de behoefte om onderdelen kant-en-klaar te produceren zonder handmatige tussenstappen. “Het kostenplaatje is ook interessanter geworden. Multitaskingmachines zijn de afgelopen jaren betaalbaarder geworden en dankzij de twee draaispindels en de freesspindel kunnen werkstukken compleet worden bewerkt zonder tussenkomst van een operator.”

Procesketen bepaalt het verschil

Het onderscheid tussen multitaskers en draaibanken met aangedreven gereedschappen wordt vooral zichtbaar wanneer de volledige procesketen in beschouwing wordt genomen. In een traditionele productieomgeving volgt na het draaien vaak een tweede bewerkingsstap op een horizontaal of verticaal bewerkingscentrum. Dat vraagt om interne logistiek, extra planning en meerdere opspanningen, met een verhoogd risico op meet- en uitlijnfouten. Ook draaibanken met Y- en C-as blijven hierin beperkt, omdat de freescapaciteit doorgaans onvoldoende is voor complexe contouren, diepe kamers of schuine bewerkingen.

Bij multitaskingmachines verdwijnt dit knelpunt grotendeels. Dankzij hoofd- en subspindel kan een werkstuk automatisch worden overgenomen en volledig worden bewerkt in één machine. De B-as-freesspindel maakt bewerkingen onder variabele hoeken mogelijk, waardoor complexe geometrieën binnen één nulpunt bereikbaar zijn, vergelijkbaar met een vijfassige freesbank. Dat leidt tot kortere doorlooptijden en een hogere repeteerbaarheid, omdat elke vervallen opspanning een potentiële afwijking elimineert. De nauwkeurigheid die voortkomt uit produceren in één opspanning ligt daarmee aantoonbaar hoger dan bij productie over meerdere machines.

Gereedschap als doorslaggevende factor

Recent liet DN Solutions tijdens een Open Huis aan de hand van een demowerkstuk zien hoe groot het verschil in gereedschapskosten kan zijn. Voor een complex onderdeel met meerdere features bedroegen de aanschafkosten voor de benodigde gereedschappen bij een multitaskingmachine ongeveer 3.000 euro, tegenover 30.000 euro bij een CNC-draaibank met turret.

In dit specifieke voorbeeld waren voor de multitasker slechts acht gereedschappen nodig, terwijl de draaibank er 21 vereiste. “De B-as met freesspindel is hierbij de real added value”, licht Verschure toe. “Bij een multitaskingmachine wordt gebruikgemaakt van een standaard freesspindel, waarmee veel goedkopere standaardhouders met verspanende gereedschappen kunnen worden toegepast. Bovendien kan één gereedschap meerdere bewerkingen uitvoeren dankzij de zwenkbare freeskop.”

Dat vertaalt zich niet alleen in lagere investeringskosten voor gereedschap, maar ook in minder insteltijd. Gereedschappen kunnen parallel aan de bewerking in het magazijn worden bijgeladen, waardoor de stilstand beperkt blijft. Bovendien is het door het grotere gereedschapmagazijn mogelijk om met een multitaskingmachine een veel grotere variatie aan werkstukken te produceren. Waar een draaibank met turret vaak is begrensd op 12 of 24 aangedreven gereedschappen, ligt de gereedschapscapaciteit van een multitaskingmachine bij een standaard magazijn al snel drie- of viermaal hoger. “We merken al enige tijd in de markt dat al die voordelen ervoor zorgen dat bedrijven de overstap maken naar multitaskingmachines”, aldus Verschure.

SMX en DNX als praktijkvoorbeeld

De tijdens het Open House getoonde SMX- en DNX-series illustreren deze ontwikkeling. Beide machineconcepten integreren draai- en freesbewerkingen tot één samenhangend proces, meestal in één of twee opspanningen. De SMX-serie is opgebouwd rond een stijve orthogonale structuur die geschikt is voor zowel zwaar draaiwerk als complexe freescontouren. De krachtige freesspindel en thermische stabilisatie dragen bij aan maatvastheid over langere cycli, wat essentieel is bij kleine toleranties en geautomatiseerde productie.

De DNX-serie vormt een compactere interpretatie van hetzelfde principe. Deze machines combineren een kleinere footprint met de kernfunctionaliteit van multitasking. “De DNX-modellen zijn zeer interessante machines voor bedrijven die de overstap maken naar een multitasker. Deze instap-multitaskers kunnen uitstekend worden ingezet in productieomgevingen waar een “High Mix – Low volume” van producten wordt gedraaid en gefreesd”, aldus Verschure. Daarnaast is de stap richting deze techniek ook toegankelijk voor zowel een draaier als een frezer, vanwege de mogelijkheden binnen dit spectrum.

#onehitmachining

Van 10 tot en met 13 maart zet Dormac CNC Solutions tijdens de TechniShow 2026 multitasking nadrukkelijk in de schijnwerpers. Op de stand van de leverancier is onder meer een DNX 2100 SB multitaskingmachine met Siemens ONE besturing te zien, waarmee het principe van compleetbewerken in één opspanning concreet wordt gemaakt. Vanuit datzelfde principe introduceert Dormac de nieuwe slogan #onehitmachining. Deze benadering is direct afgeleid van multitasking, waarbij het uitgangspunt is dat een product in één keer, in de eerste ronde, volledig en correct wordt gerealiseerd.

Dormac vertaalt die gedachte breder dan alleen de machine. “Met #onehitmachining richten we ons nadrukkelijk op het leveren van totaaloplossingen die bij oplevering direct kloppen. In de praktijk betekent dit dat klanten niet starten bij een machinekeuze, maar bij een concrete productievraag of probleemstelling. Dormac analyseert vervolgens welke procesarchitectuur nodig is, welke machines, tooling, automatisering en randapparatuur daarbij passen en hoe die elementen samen een stabiel geheel vormen. #onehitmachining staat daarmee voor een aanpak waarin techniek, proces en implementatie vanaf het begin op elkaar zijn afgestemd, met als doel een oplossing die in één keer goed is bij oplevering”, verduidelijkt Verschure.

Andere highlights op de stand van Dormac zijn de Exeron MP7 vijfassig freesbank voor hoognauwkeurig verspanen, de Hanwha XD26 II langdraaimachine, de DVF 5000 met RoboJob Tower EVO en een Lynx2100LSYB met Megarob automatisering.